Kupanga Dar kuna desturi zake, hasa kuhusu kiasi unacholipa mwanzoni. Kujua kilicho cha kawaida na kinachopaswa kuwa kwa maandishi hulinda fedha yako.
Wenye nyumba huomba kodi ya mapema kiasi gani Dar es Salaam?
Ni kawaida kwa wenye nyumba Dar kuomba kodi ya miezi kadhaa mapema, mara nyingi 6 au 12, wakati mwingine pamoja na amana ya dhamana. Hicho ni kiasi kikubwa, kwa hiyo hakikisha kimeandikwa: kiasi gani hasa, kinahusu nini, na masharti ya kurudishiwa amana.
Pata mkataba wa upangaji wa maandishi
Kupeana mkono hakutoshi. Mkataba sahihi hulinda pande zote mbili. Kabla ya kusaini, hakikisha unahusu mambo muhimu yafuatayo.
- Kodi, malipo ya mapema na amana ya dhamana, pamoja na risiti zilizo wazi.
- Muda wa upangaji na jinsi kuhuisha au notisi kunavyofanya kazi.
- Nani analipia maji, umeme, ada ya huduma na matengenezo.
- Hali ya nyumba siku ya kukabidhiwa (andaa orodha yenye tarehe na picha).
- Sababu na muda wa notisi kwa upande wowote kusitisha upangaji.
Nitarudishiwaje amana yangu ya upangaji?
Piga picha nyumba siku unayohamia na tena unapoondoka. Hifadhi kila risiti. Migogoro ya amana karibu kila mara huishia kwa nani anaweza kuonyesha hali ya nyumba na malipo.
Je, mwenye nyumba anaweza kumfukuza mpangaji bila notisi?
Wapangaji wana kinga za kisheria, na mwenye nyumba hawezi tu kukufungia nje kwa hiari yake. Mgogoro ukikua, rekodi za maandishi na mkataba ulio wazi ndivyo utakavyotegemea, kwa hiyo visisitize tangu siku ya kwanza.
Lipa kodi na amana kwa njia zinazofuatilika (benki au simu) na upate risiti kila mara. Fedha taslimu isiyo na rekodi ndiyo ngumu zaidi kuthibitisha baadaye.
Mwongozo huu ni taarifa ya jumla, si ushauri wa kisheria wala wa kifedha. Sheria, ada na viwango nchini Tanzania hubadilika. Thibitisha mambo mahususi na wakili aliyesajiliwa, mamlaka husika au benki yako kabla ya kuchukua hatua.
Maswali ya kawaida
Mkataba wa upangaji Tanzania unapaswa kuwa na nini?
Kodi, malipo ya mapema na amana ya dhamana; muda na jinsi kuhuisha na notisi kunavyofanya kazi; nani analipia maji, umeme, ada ya huduma na matengenezo; hali ya nyumba siku ya kukabidhiwa; na sababu na muda wa notisi wa kusitisha upangaji.
Je, makubaliano ya mdomo ya kupanga yanatosha?
Hapana. Mkataba wa maandishi hulinda pande zote mbili, na katika mgogoro ni rekodi ya maandishi na risiti ndizo zinazohesabika.
Nilipeje kodi na amana?
Kwa njia inayofuatilika kama uhamisho wa benki au pesa kwa simu, na upate risiti kila mara. Fedha taslimu isiyo na rekodi ndiyo ngumu zaidi kuthibitisha baadaye.
Nitapata wapi kiolezo cha mkataba wa upangaji?
eSoko ina kitengeneza mkataba cha bure kinachoandaa mkataba wa upangaji ulio tayari kusainiwa ndani ya dakika chache.
Vyanzo rasmi
Thibitisha kanuni, ada na fomu za sasa na mamlaka yenyewe: